რუმინეთში სასმლის ერთჯერადი შეფუთვის დაბრუნების სისტემა სწრაფად ფართოვდება. 2026 წლის პირველ ნახევარში მოქალაქეებმა გადამუშავებისთვის 2.4 მილიარდზე მეტი ბოთლი და სხვა შეფუთვა დააბრუნეს, რის შედეგადაც დეპოზიტის დაბრუნების სისტემის საერთო მაჩვენებელმა 82%-ს მიაღწია. ეს მაჩვენებელი გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 3%-ით მეტია.
რუმინეთში მოქმედი გარანტიისა და დაბრუნების სისტემა 2023 წლის ნოემბერში ამოქმედდა. მისი პრინციპი მარტივია: მომხმარებელი სასმლის შეძენისას შეფუთვისთვის დამატებით დეპოზიტს იხდის, ხოლო ბოთლის ან ქილის სპეციალურ პუნქტში დაბრუნების შემდეგ თანხას უკან იღებს. სისტემა პლასტმასის, მინისა და ლითონის შეფუთვებს მოიცავს.
2026 წლის იანვარ-ივნისში დაბრუნებული შეფუთვის მიხედვით, მინის ბოთლებს ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი – 86% ჰქონდათ. პლასტმასის შეფუთვის დაბრუნების მაჩვენებელმა 80%, ლითონის კი 81% შეადგინა.
სისტემის მასშტაბი განსაკუთრებით კარგად დაბრუნებული შეფუთვის რაოდენობაში ჩანს. მხოლოდ ექვს თვეში მოქალაქეებმა 2.4 მილიარდზე მეტი ერთეული დააბრუნეს, ხოლო გადამმუშავებელ საწარმოებს დაახლოებით 187 300 ტონა გადამუშავებადი მასალა გადაეცა – 6%-ით მეტი, ვიდრე 2025 წლის იმავე პერიოდში.
შეფუთვის დაბრუნება შესაძლებელია როგორც სპეციალურ ავტომატებში, ისე საცალო ობიექტებში მოწყობილ სხვა პუნქტებში. სისტემის ინფრასტრუქტურა უკვე რუმინეთის დასახლებების დიდ ნაწილს მოიცავს, რაც მოქალაქეებისთვის ბოთლებისა და ქილების დაბრუნებას უფრო მარტივს ხდის.
რუმინეთის გამოცდილება ევროკავშირის მასშტაბითაც საინტერესოა. ევროკავშირის ახალი წესები წევრ ქვეყნებს 2029 წლისთვის ერთჯერადი პლასტმასის„ ბოთლებისა და ლითონის კონტეინერების მინიმუმ 90%-ის ცალკე შეგროვებას ავალდებულებს. დეპოზიტისა და დაბრუნების სისტემები ამ მიზნის მიღწევის ერთ-ერთ მთავარ მექანიზმად განიხილება.
რუმინეთში სისტემა ეტაპობრივად უფრო ეფექტური ხდება და მოქალაქეების ჩართულობაც იზრდება. თუ არსებული ტენდენცია გაგრძელდა, ქვეყანა ევროკავშირის მიერ განსაზღვრულ მაღალი შეგროვების მაჩვენებლებს კიდევ უფრო დაუახლოვდება, რაც პლასტმასისა და სხვა ერთჯერადი შეფუთვის ნარჩენების შემცირებასა და ხელახლა გამოყენებას შეუწყობს ხელს.
