მსოფლიოში ბენზინის, დიზელისა და საავიაციო საწვავის ფასები ომის დაწყებამდე არსებულ დონესთან შედარებით 60-97%-ით გაიზარდა. ამის შესახებ საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (IMF) ოფიციალურმა წარმომადგენელმა ჯული კოზაკმა განაცხადა. მისი თქმით, ფასების ზრდის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ნავთობგადასამუშავებელი სიმძლავრეების დეფიციტია.
საერთაშორისო სავალუტო ფონდის შეფასებით, ვითარებას კიდევ უფრო ართულებს ნედლი ნავთობის ტრანსპორტირების პრობლემები. განსაკუთრებული გავლენა აქვს ჰორმუზის სრუტეში შექმნილ სირთულეებს, ასევე სპარსეთის ყურის ქვეყნებში ნავთობგადასამუშავებელი ობიექტების ნაწილის დაკარგვას. ფონდის განცხადებით, დარჩენილი ალტერნატიული საწარმოები თითქმის მაქსიმალური დატვირთვით მუშაობენ.
მსოფლიო ბაზარზე არსებული არასტაბილურობა განსაკუთრებით თვალსაჩინო გახდა გერმანიაში, სადაც საწვავის ფასების მკვეთრი ცვლილებები დაფიქსირდა. ქვეყანაში 1-ელი ოქტომბრიდან ამოქმედდა სახელმწიფო პროგრამა, რომლის ფარგლებში საწვავზე საგადასახადო შეღავათი ლიტრის ფასს დაახლოებით 17 ევროცენტით უნდა ამცირებდეს. პროგრამის ღირებულება გერმანიის ბიუჯეტისთვის თითქმის 2,5 მილიარდი ევროა.
თუმცა, შეღავათის ამოქმედების პირველივე დღეს გერმანიის ზოგიერთ ბენზინგასამართ სადგურზე საწვავის ფასმა რამდენიმე საათში მნიშვნელოვნად მოიმატა. ბერლინში E10 ტიპის ბენზინის ფასი დაახლოებით 2,01 ევროდან 2,26 ევრომდე გაიზარდა, ხოლო დიზელის ფასი – 2,16 ევროდან 2,41 ევრომდე.
მიუხედავად დღის განმავლობაში დაფიქსირებული ზრდისა, წინა დღესთან შედარებით საწვავი საბოლოოდ დაახლოებით 14-15 ევროცენტით იაფი დარჩა. გერმანული გამოცემა Bild-ის მიერ გამოკითხული მძღოლები აცხადებენ, რომ საგადასახადო შეღავათის ეფექტი მოსალოდნელზე ნაკლები აღმოჩნდა. საზღვრისპირა რეგიონების ზოგიერთი მცხოვრები კი საწვავის ჩასასხმელად მეზობელ პოლონეთში გადასვლას ამჯობინებს.
საწვავის გაძვირება დიდ ბრიტანეთშიც ფიქსირდება. დიზელის საშუალო ფასმა ქვეყანაში ისტორიაში პირველად ლიტრზე 2 ფუნტს გადააჭარბა. საერთაშორისო ბაზარზე არსებული ვითარების გათვალისწინებით, ანალიტიკოსები უახლოეს კვირებში საწვავის ფასების შემდგომი ზრდის შესაძლებლობაზეც საუბრობენ.
საწვავის ბაზარზე შექმნილი მდგომარეობა აჩვენებს, რომ ფასებზე გავლენას მხოლოდ ნავთობის ღირებულება არ ახდენს. ნედლეულის ტრანსპორტირების შეფერხებები, გადამამუშავებელი ინფრასტრუქტურის დაზიანება და არსებული სიმძლავრეების მაქსიმალური დატვირთვა მიწოდების ჯაჭვზე დამატებით ზეწოლას ქმნის, რაც საბოლოოდ ავტომობილებისთვის განკუთვნილი საწვავის ფასზეც აისახება.
